„Со гордост кажуваме дека е Македонка“: Орден за Светлана Мојсов, научничката заслужна за откритието зад лекови како Оземпик

Светлана Мојсов, научничката чие откритие има суштинска улога во развојот на современите лекови за дијабетес и дебелина како Оземпик, доби едно од највисоките државни признанија.

Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова на свечена церемонија во „Вила Водно“ ја одликуваше Мојсов со Орден „8 Септември“, за нејзиниот извонреден придонес во биохемијата како врвна светска научничка и истражувачка.

Иако својата научна кариера ја градела во САД, Мојсов е родена во Скопје, а токму нејзиното македонско потекло беше истакнато и во обраќањето на претседателката.

„На свечена церемонија денеска ја одликував Светлана Мојсов со Орден „8 Септември“ за извонредниот придонес во биохемијата како врвна светска научничка и истражувачка.

Мојсов преплавена од емоции и со трепет во гласот, се заблагодари за укажаната чест.

Истакнав дека иако судбината ја однела во САД, со гордост кажуваме дека е Македонка, родена во Скопје. Нејзиното потекло го потврдува принципот дека судбината и космичката мудрост никого не дискриминираат, па и на малите заедници им подаруваат големи луѓе. 

Со ова највисоко државно одликување – Орденот „8 Септември“ ѝ оддаваме признание и благодарност за нејзиниот фундаментален придонес кон развојот на македонската наука во светски рамки и кон македонската афирмација во највисоките меѓународни интелектуални кругови. Со своето научно дело и меѓународно признание, таа даде непроценлив придонес и нè задолжи засекогаш како држава“ - истакна Сиљановска-Давкова.

Мојсов своето признание го прими со многу емоции.

„Јас сум без зборови. Многу Ви благодарам“ - рекла таа по примањето на Орденот „8 Септември“.

Приказната на Мојсов е особено значајна поради нејзината работа на GLP-1, хормон кој учествува во регулирањето на шеќерот во крвта и апетитот.

Нејзините истражувања помогнале да се открие како функционира GLP-1, што подоцна овозможило развој на современи терапии за дијабетес и дебелина.

За својата работа, Мојсов во 2024 година ја доби престижната Lasker-DeBakey Clinical Medical Research Award, заедно со Џоел Хабенер и Лоте Бјере Кнудсен.

Нејзиното научно откритие е дел од основата врз која подоцна се разви групата GLP-1 лекови, меѓу кои се и Оземпик и Вегови. Овие лекови го имитираат дејството на природниот GLP-1 хормон и денес се користат за лекување на дијабетес и дебелина.

Научниот пат на Мојсов започнал децении пред GLP-1 да стане една од најпознатите кратенки во медицината. По студиите по физичка хемија на Универзитетот во Белград, таа заминала во САД на Универзитетот Рокфелер, каде што се посветила на синтезата и проучувањето на пептидните хормони.

Децении подоцна, GLP-1 е во центарот на една од најголемите промени во современиот третман на дијабетесот и дебелината, а придонесот на Мојсов добива сè поголемо меѓународно признание. Орденот „8 Септември“ сега е и македонско признание за научничката родена во Скопје чија работа остави трага во светската медицина.